سایت عصر اسلام

 

     

 
 
             

کیبورد فارسی

جستجوی پیشرفته

 

27 آذر 1396 29/03/1439 2017 Dec 18

 

فهـرست

 
 
  صفحه اصلی
  پيامبر اسلام
  پيامبران
  خلفاى راشدين
  صحابه
  تابعين
  قهرمانان اسلام
  علما، صالحان وانديشمندان
  خلفاى اموى
  خلفاى عباسى
  خلفاى عثمانى
  دولتها و حكومتهاى متفرقه
  جهاد و نبردهاى اسلامی
  اسلام در دوران معاصر
  آينده اسلام و علامات قيامت
  عالم برزخ و روز محشر
  بهشت و دوزخ
  تاریخ مذاهب و ادیان دیگر
  مقالات تاریخی متفرقه
  شبهات و دروغ‌های تاریخی
  تمدن اسلام
  كتابخانه
  کلیپهای صوتی
  کلیپهای تصویری
  عضویت در خـبرنامه
  در مـورد سایت
  ارتبـاط با ما
  تمـاس با ما
 
 
 

آمـار سـا یت

 
تـعداد کلیپهای صوتي: 786
تـعداد کلیپهای تصويري: 0
تـعداد مقالات متني: 1123
تـعداد كل مقالات : 1909
تـعداد اعضاء سايت: 557
بازدید کـل سايت: 3386230
 
 

تبـلیغـا  ت

 

سایت جامع فتاوی اهل سنت و جماعت

سایت مهتدین

 
 

 

 

 

 

 

شماره: 5   تعداد بازدید: 690 تاریخ اضافه: 2017-04-06

تشویق اسلام برای یادگیری علم

تشویق اسلام برای یادگیری علم


قبل از اسلام دانشمندان و علما از مردم به دور بودند. تا جایی که شکاف جدایی بین آنها بسیار گسترده بود. مثلا دانشمندان فارس یا روم یا یونان به صورت مطلق و جداگانه و بدور از مردم زندگی می کردند. طوریکه حتی بحث و مذاکره و نقاش هایی که بین آنها انجام می گرفت بدور از مردم عام انجام می شد. در نتیجه علم را فقط در بین خودشان به ارث می گذاشتند. در حالی که مردم عام در جهل و نادانی کامل و بدور از هرگونه آموزش و تعلیم علم و دانش قرار داشتند. اما وقتی اسلامم آمد این وضعیت تغییر کرد.


رسول الله صلی الله علیه و سلم آمدند تا در یک کلام بگویند: (طَلَبُ الْعِلْـمِ فَرِيضَةٌ عَلَى كُلِّ مُسْلِمٍ)[1]، یعنی: (طلب علم بر هر مسلمانی واجب است). تا اینگونه آموختن علم به یک واجب دینی و به مسأله ای مفروض بر تمام انسانها تبدیل شود. بنا بر این بر همه واجب است به دنبال یادگیری علم بروند تا همگی بدون هیچ استثنایی چه مرد و چه زن تحصیل کرده و فرهیخته شوند.


و توجه کنید که خود رسول الله صلی الله علیه و سلم این منهج را به صورت عملی پیاده کردند. به عنوان مثال در غزوه ی بدر رسول الله صلی الله علیه و سلم با آزاد کردن اسیران موافقت کردند اما در مقابل آن شرطی گذاشتند و آن این بود که هر اسیری در ازای آزادی اش باید به ده نفر از صحابه ی رسول الله صلی الله علیه و سلم خواندن و نوشتن را یاد دهند. در حالی که چنین اندیشه ای در هیچ تمدن و فرهنگی در جهان در آن زمان بلکه حتی قرن ها بعد از آن شناخته شده نبود؛ یعنی اصلا چنین فکری وجود نداشت.


دین اسلام به پیروانش دستور داد و آنان را تشویق کرد که آموختن و طلب علم را یکی از قضیه های اساسی در زندگی شان قرا دهند. و همچنین قدر و منزلت علما را بالا برد تا درجه ای که رسول الله صلی الله علیه و سلم فرمودند: (مَنْ سَلَكَ طَرِيقًا يَطْلُبُ فِيهِ عِلْـمًا سَلَكَ اللهُ بِهِ طَرِيقًا مِنْ طُرُقِ الْـجَنَّةِ، وَإِنَّ الْـمَلاَئِكَةَ لَتَضَعُ أَجْنِحَتَهَا رِضًا لِطَالِبِ الْعِلْـمِ، وَإِنَّ الْعَالِمَ لَيَسْتَغْفِرُ لَهُ مَنْ فِي السَّمَوَاتِ وَمَنْ فِي الأَرْضِ وَالْـحِيتَانُ فِي جَوْفِ الْـمَاءِ، وَإِنَّ فَضْلَ الْعَالِمِ عَلَى الْعَابِدِ كَفَضْلِ الْقَمَرِ لَيْلَةَ الْبَدْرِ عَلَى سَائِرِ الْكَوَاكِبِ، وَإِنَّ الْعُلَمَاءَ وَرَثَةُ الأَنْبِيَاءِ، وَإِنَّ الأَنْبِيَاءَ لَمْ يُوَرِّثُوا دِينَارًا وَلاَ دِرْهَمًا، وَرَّثُوا الْعِلْـمَ، فَمَنْ أَخَذَهُ أَخَذَ بِحَظٍّ وَافِرٍ)[2]، یعنی:(هر کس راهی را برای کسب و فراگیری علم طی کند، الله متعال راهی از راه­های بهشت را برای او هموار می­ سازد. و فرشتگان بال­های خود را زیر پای طالب علم می ­گشایند چرا که از آنچه آنها می­ جویند، خشنودند؛ و نیز هر آنچه در آسمان­ها و زمین است، برای عالم طلب مغفرت و آمرزش می ­کند حتی ماهی­ها در درون آب؛ و براستی که فضل و برتری عالم بر عابد همچون فضل و برتری ماه شب چهارده بر سایر ستارگان می ­باشد. و علما ورثه­ ی انبیاء هستند و انبیاء دینار و درهمی از خود به ارث نمی گذارند؛ و آنچه به ارث می ­گذارند، فقط علم می ­باشد. لذا هرکس علم و دانش فراگیرد، بهره­ ای ارزشمند و فراوان از ارث پیامبران فرا گرفته است و به سهمی بزرگ دست یافته است).


چشم اندازهای حرکت علمی در اسلام:

این حرکت علمی حتی بعد از وفات رسول الله صلی الله علیه و سلم نیز ادامه داشت. تا اینکه آثار و چشم اندازهای زیبا و شگفت انگیزی از خود ظاهر کرد. چشم اندازهایی که نسبت به اروپایی ها یک رؤیا به حساب می آمد.


که در این مقاله سه مورد از چشم اندازهای این حرکت علمی مردمی را که دین اسلام تأسیس کرد؛ ذکر خواهیم کرد:


1ـ تأسیس کتابخانه های عمومی:

به دلیل تشویق و ترغیب دین اسلام برای یادگیر علم؛ مسلمانان کتابخانه هایی را تأسیس کردند که بر روی عموم مردم باز بود. مردم به این کتابخانه ها می آمدند و مجانی از کتاب ها استفاده می کردند. و از هر کتابی که می خواستند برای خود نسخ می کردند. و توجه داشته باشید که در این کتابخانه ها فقط کتاب های شریعت نبود بلکه کتاب هایی از علوم های مختلف در آن یافت می شد مانند کتاب های پزشکی و علم فلک و... .  حتی خلفا و حاکمان از طلاب علم که برای تعلیم از کشورهای مختلف می آمدند در این کتابخانه ها میزبانی می کردند. و برخی از این خلفا و امیران از اموال شخصی خود انفاق می کردند. تا اینکه تعداد این کتابخانه ها در کشورهای اسلامی افزایش یافت که مشهورترین آنها کتاب خانه های بغداد، قرطبه، قاهره، قدس، دمشق، طرابلس، مدینه، صنعاء، قیروان و غیره بودند.


2ـ ظهور حلقه های بزرگ علمی:

همانطور که در ابتدا گفتیم علما و دانشمندان قبل از اسلام با مردم صحبت نمی کردند و به آنان چیزی نمی آموختند. اما بعد از ظهور این دین عظیم حلقه های علمی بی شماری در تمام سرزمین های اسلامی ظاهر گردید. تا جایی که برخی اوقات تعداد طلابی که در یک حلقه ی علمی شرکت می کردند را نمی توانستند شمارش کنند. مثلا در حلقه ی علمی امام ابن جوزی رحمه الله بیش از صد هزار شخص شرکت می کرد! که تمام آنها مردم عادی بودند. و مانند آن حلقه های علمی امامانی چون حسن بصری، احمد بن حنبل، شافعی، ابی حنیفه، مالک و غیره. حتی بعضی روزها در داخل یک مسجد هم زمان بیشتر از یک حلقه در تعلیم علم های مختلف تشکیل می شد. مثلا یک حلقه مربوط به تفسیر قرآن بود ودیگری فقه، دیگری مربوط به حدیث نبوی و دیگری عقیده و دیگری متعلق به علم پزشکی و ... بود.


3ـ اهتمام به اینکه انفاق کردن در راه علم صدقه محسوب می شود و باعث نزدیک شدن به الله سبحانه و تعالی می گردد:


این عقیده باعث شد که ثروتنمدان امت اسلامی اموال بسیاری را برای تأسیس مدارس، و آموزش علم انفاق کنند. بلکه حتی اموال زیادی را برای رعایت طلاب؛ ساختن کتابخانه ها و توسعه ی مدارس علم اختصاص می دادند. تا اینکه انفاق در راه علم  نه تنها به یکی از ابواب خیر نزد عالمان بلکه نزد اقتصاددانان هم تبدیل شد.


و بدین ترتیب طلب علم به یک قضیه عمومی تبدیل شد کهبه همگی مربوط می شد از آنجایی که طلب علم یکی از واجبات بر هر مسلمانی بود. و به دنبال آن کتابخانه ها و حلقه های علم بسیاری در امت اسلامی انتشار یافت.


دکتور راغب السرجانی.

منبع: islamstory.com.

مترجم: ام محمد





[1] ـ سنن ابن ماجه و شیخ آلبانی رحمه الله آن را صحیح می دانند.

[2] ـ سنن ابی داود و ترمذی و ابن ماجه و مسند امام احمد و شیخ آلبانی رحمه الله ان را صحیح می داند.

 

بازگشت به بالا

بازگشت به نتایج قبل

ارسال به دوستان

چاپ  
 

تبـلیغـا  ت

     

سايت اسلام تيوب

اخبار جهان اسلام

 
 

تبـلیغـا  ت

 

سایت نوار اسلام

دائرة المعارف شبکه اسلامی

 
 

 حـد  یـث

 

رسول خدا صلی الله علیه و سلم  فرموده است: 
(لقد کان فیمن کان قبلکم من الأمم المحدثون؛ فان یک فی امتی احد فانه عمر)
«در میان امتهای گذشته، افرادی وجود داشتند که به آن‌ها الهام می‌شد و اگر در امت من، چنین کسی وجود می داشت، قطعاً عمر بود».
بخاری ش (3689)؛ مسلم، ش (2398)

 
 

نظرسـنجی

 

آشنایی شما با سایت از چه طریقی بوده است؟


لينك از ساير سايت ها
موتورهاي جستجو
از طريق دوستان